Prehistoria

Dolina Prądnika to miejsce, które człowiek odwiedzał już w paleolicie czyli starszej epoce kamienia. Sprzyjał temu fakt występowania tu obficie krzemienia. Krzemień jest jedną ze skał, którą człowiek wykorzystywał do wyrobu narzędzi tnących (noży). Ten cenny dla ówczesnych ludzi materiał przyciągał ich w te rejony. Przebywając tu mogli oni wykorzystywać na schronienie niektóre z licznych tutaj jaskiń. Nie wszystkie jaskinie są cenne archeologicznie, ponieważ nie wszystkie człowiek zasiedlał w zamierzchłych czasach. Tylko nieliczne z wielu tutaj jaskiń oferują dobre warunki bytowania. Człowiek wykorzystywał głównie wyloty jaskiń a nie ich wnętrza, które są ciemne i wilgotne. Wylot jaskini natomiast musiał gwarantować osłonę przed wiatrem i deszczem jednocześnie będąc dobrze nasłonecznionym, co wymaga odpowiedniej ekspozycji. Do najcenniejszych stanowisk należy między innymi Jaskinia Ciemna. Najstarsze znalezione tam dotychczas ślady mają około 120 tysięcy lat. Znaleziska o około połowę młodsze zaś, były na tyle bogate, że na ich podstawie wyodrębniono kulturę prądnicką. Podstawą do tego były znalezione tam specyficzne noże krzemienne, tak zwane prądniki, których twórcą był człowiek neandertalski. To właśnie narzędzia krzemienne są głównym i najważniejszym artefaktem znajdowanym na tych stanowiskach ponieważ szczątków ludzkich z tego okresu jak dotąd nie znaleziono. Najstarsze znalezione na terenie Doliny Prądnika szczątki ludzkie mają około 12 tysięcy lat i pochodzą z jaskini Maszyckiej. Obok narzędzi krzemiennych archeolodzy znajdują resztki krzemienia pozostającego po wykonaniu przedmiotu, duże ilości kości zwierząt upolowanych przez ówczesnych myśliwych, paleniska ognisk. Pod koniec epoki kamienia (neolit) w okolicy Doliny Prądnika istniały kopalnie i pracownie krzemieniarskie, które zaopatrywały w ten materiał bliższą i dalszą okolicę.  Krzemień z okolic Ojcowa znany jest w tej epoce nawet na terenie Węgier. W epoce brązu spadło zapotrzebowanie na krzemień, który stracił na znaczeniu jako podstawowy surowiec do wytwarzania narzędzi, toteż zainteresowanie okolicami Ojcowa wyraźnie zmalało w tym casie, o czym świadczy niewielka ilość materiałów archeologicznych znajdowanych na stanowiskach z tego okresu. Podobnie rzecz się miała w epoce żelaza.